Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE), Türkiye’nin en köklü meteorolojik mirasını geleceğe taşımak için dev bir adım attı. Nisan 2025 tarihinde başlatılan "Meteorolojik Bilimsel Mirasın Korunması" projesi ile 115 yıllık kesintisiz gözlem kayıtları, yapay zeka ve veri bilimi yöntemleri kullanılarak sayısallaştırılıyor. Üsküdar’daki yerleşkede düzenlenen seminerde tanıtılan proje kapsamında; sıcaklık, yağış, basınç, nem ve rüzgar gibi kritik parametreleri içeren analog graf kayıtları dijital ortama aktarılıyor. Nasıl yapıldığına dair detay veren uzmanlar, bilgisayar mühendisliği öğrencilerinin geliştirdiği yapay zeka modelleri ve hackathon projeleriyle, elle tutulan eski kayıtların otomatik olarak veri setlerine dönüştürüldüğünü belirtti.
NEDEN ÖNEMLİ? AFET YÖNETİMİ VE ŞEHİR PLANLAMASI
KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu ve Laboratuvar Şefi Ayfer Serap Söğüt, bu çalışmanın önemini şu kriterler ile vurguladı:
- İklim İzleme: 1911'den beri tutulan veriler, iklim değişikliğinin somut etkilerini analiz etmeyi sağlıyor.
- Stratejik Kararlar: Sayısallaştırılan veriler; tarım, su yönetimi ve şehir planlaması gibi alanlarda karar vericilere ışık tutacak.
- Afet Riski: Ekstrem hava olaylarının tarihsel seyri incelenerek gelecekteki afet riskleri daha isabetli öngörülecek.
GENÇ YAZILIMCILAR GELECEĞİ İNŞA EDİYOR
Projenin en dikkat çeken yönlerinden biri de gençlerin katılımı oldu. Bilgisayar mühendisliği öğrencileri; otomatik sayısallaştırma sistemleri, doğal dil tabanlı veri sorgulama araçları ve uzun vadeli su kaynakları projeksiyon modelleri geliştirerek sürece doğrudan katkı sağladı. 2025 yılının sonunda tamamlanması planlanan bu dev dijitalleştirme hamlesiyle, Kandilli Rasathanesi’nin 115 yıllık "iklim hafızası" sadece bir arşiv olmaktan çıkıp, tüm araştırmacıların ve kamu kurumlarının erişimine açık bilimsel bir temel haline gelecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: